Powierzchnia Ziemi fałduje się i powstają góry. Te z kolei podlegają powolnemu procesowi erozji i z czasem całkowicie znikają. Na świecie istnieją góry w różnych stadiach tego cyklu. Najwyższe pasma powstają w miejscach zderzania się kontynentów - np. wznoszące się na ponad 8 tysięcy metrów nad poziomem morza wyłaniają się tam, gdzie subkontynent indyjski napiera na Azję. Niektóre góry są pochodzenia wulkanicznego, czyli powstają z wylewającej się lawy - płynnej skały z wnętrza Ziemi. Jeszcze inne zbudowane są z osadów morskich złożonych przez rzeki, a następnie wypiętrzonych pod niebo. Kiedy jedne góry dopiero się wyłaniają, wiele innych przechodzi fazę zaniku. Badając skały pochodzące z gór w różnych stadiach cyklu, geologowie potrafią odtworzyć historię starych pasm.

Pozostałości dawnych gór
Sfałdowane warstwy skał po jakimś czasie zostają zniszczone przez erozję. Badając kształt i kąty nachylenia tego co po nich zostało możemy ustalić, gdzie przedtem znajdowały się góry.

Muszle z morza
Skamieniałe muszle znaleziono na najwyższym szczycie świata, Mount Evereście. Skały tej góry powstały więc około 200 milionów lat temu na dnie płytkiego morza.

Odkąd Ziemia dostatecznie ostygła, jej powierzchnię przemierzają kontynenty. Wybuchy wulkanów i trzęsienia ziemi świadczą o tym, że wielkie płyty skorupy ziemskiej (płyty tektoniczne) zderzają się i ślizgają jedna po drugiej. Ich ruch jednak jest bardzo powolny i wynosi około kilku centymetrów rocznie. Skały te kryją w sobie ślady, z których można odczytać ich ruchy na przestrzeni setek, a nawet milionów lat. Najlepszą wskazówką są uwięzione w skałach ślady ziemskiego pola magnetycznego.

Magnetyzm Ziemi
Ziemskie pole magnetyczne powstaje w skutek ruchu gorącego płynnego metalu, znajdującego się we wnętrzu planety. Linie pola magnetycznego opasają glob wkoło, powodując odchylanie się igły kompasu ku północy.

Magnesy w skałach
Gorąca lawa, po wydostaniu się przez krater wulkanu na powierzchnię, powoli zastyga. Zawarte w niej kryształki żelaza zastygają i magnetyzują się. Zachowują się wtedy jak malutkie kompasy, których wskazówka, skierowana ku północy, zostaje "zamrożona" i pomimo dalszych ruchów skały nie zmienia swojego położenia. Gdy kontynent się przemieści, to wskazówka przestanie pokazywać północ. Mierząc różnicę pomiędzy "prawdziwą" północą, a tą wskazywaną przez kryształki żelaza jesteśmy w stanie ustalić, gdzie znajdowała się skała podczas powstawania. Po wykonaniu wielu takich pomiarów będzie można powiedzieć, gdzie dawniej znajdował się cały kontynent.

Badania wykazały, że mniej więcej co milion lat kierunek tego pola zmienia się na przeciwny. Po następnej takiej zmianie kompasy będą pokazywać więc południe, a nie północ.

Poniższa publikacja w szczegółowy i przystępny sposób opisuje układ słoneczny. Oprócz dokładnie opisanych faktów naukowych zawiera się w niej masa ciekawostek. Wiele z nich nie zostanie omówiona na lekcjach w szkole, przez co poniższy tekst stanowi bardzo dobre uzupełnienie wiedzy z tego tematu. Zapraszam do komentowania.

W poniższym poście zostały przedstawione wszystkie najważniejsze dane dotyczące wymiarów Ziemi. Rzecz szczególnie przydatna podczas przygotowywania się do sprawdzianu, pisania pracy, czy dla zaspokojenia swojej ciekawości. Dane te znajdują się w poniższej tabeli, a dalej za nią można przeczytać kilka ciekawostek dotyczących wyznaczania niektórych z nich.

Ludzie już w starożytności wiedzieli, że Ziemia nie jest płaska. Dowody na to przedstawił w IV w. p. n. e. Arystoteles, a Eratostenes około 230 r. p. n. e. obliczył długość promienia Ziemi. Jego wynik różnił się od rzeczywistego jedynie o 100 km i wynikał przede wszystkim z niedokładności przyrządów, jakimi Eratostenes posługiwał.

W 1686 Jean Richer odkrył spłaszczenie Ziemi przy biegunach. Izaak Newton określił bryłę Ziemi jako elipsoidę obrotową, obliczył spłaszczenie Ziemi i stwierdził, że jej kształt jest wynikiem ruchu wirowego planety.