Menu
Biologia
Fizyka
Geografia
Historia
Matematyka
Różne
|
Fizyka i Astronomia
|
Cień rzucany przez jakiś przedmiot przesuwa się wraz z ruchem źródła wysyłającego promienie światła. Wychodząc z tej obserwacji, ludzie nauczyli się odmierzać czas i zbudowali pierwsze zegary słoneczne. Skoro oni dali radę, to dlaczego my nie mamy? Oto kilka sposobów na zbudowanie zegara słonecznego.
Najprostsza konstrukcja: Wbij patyk do ziemi (najlepiej w miejscu, do którego przez cały dzień dociera Słońce). Co godzinę kładź kamień w miejscu, na które pada cień. |
|
Więcej…
|
|
|
Promieniowanie jest niczym innym niż wysyłaniem przez jakieś ciało strumienia cząstek lub fal (promieniowanie radiowe, mikrofalowe lub rentgenowskie). Samo wytwarzanie promieniowania nazywamy emisją. Każde promieniowanie możemy przyporządkować do jednego z trzech głównych typów promieniowania.
1) Promieniowanie alfa Strumień dodatnio naładowanych jąder helu (czyli zlepionych ze sobą dwóch protonów i dwóch neutronów). Jądro atomu wyzbywa się dwóch protonów, a więc spada on w układzie okresowym o dwie pozycje (plutonu (94 protony) powstaje uran (92 protony)). Cząstki alfa są na ogół mało przenikliwe. W powietrzu rzadko dolatują dalej niż na milimetry od źródła promieniowania. Przed tymi, które mają małą energię, można się zabezpieczyć nawet kartką papieru. 2) Promieniowanie beta Strumień szybko poruszających się elektronów. Jeden z neutronów jądra rozpada się, tworząc proton, elektron i neutrino. Jądro „awansuje” w układzie Mendelejewa o jedną kratkę (np. z uranu (92) powstaje neptun (93), a szybki elektron wyrzucany jest z jądra). 3) Promieniowanie gamma Wysyłane jest przez jądra tych, spośród nietrwałych atomów, które w wyniku wcześniejszych przemian promieniotwórczych są obdarzone nadmiarem energii. Atomy niejako „rozładowują się” emitując promieniowanie. Promieniowanie gamma jest strumieniem fal elektromagnetycznych (a nie cząstek, jak alfa i beta). Jądro wysyłające ten rodzaj promieniowania nie zmienia swego położenia w układzie okresowym, – czyli np. uran wysyłający promienie gamma pozostaje uranem. Promienie beta, jak i gamma są bardzo przenikliwe. Do ochrony przed nimi stosuje się grube osłony (np. z ołowiu). |
|
Najpierw trochę teorii: Światło, które widzimy jako białe jest mieszaniną wszystkich barw. Każda barwa ma inną długość fali. Kolor czerwony ma największą długość, a fioletowe najkrótszą. Jeśli światło przechodzi przez granicę substancji przezroczystych o różnych prędkościach rozchodzenia się fali to część wiązki odbija się, a część załamuje się, czyli zmienia kierunek rozchodzenia się fali. Jeżeli światło przechodzi z powietrza do wody, to kąt załamania jest mniejszy niż promień padający; jeśli przechodzi z wody do powietrza, to kąt załamania jest większy od kąta padania.
Okazuje się, że każdy kolor załamuje się nieco inaczej. Najbardziej załamuje się kolor fioletowy, a najmniej czerwony. Po przejściu przez granicę dwóch ośrodków światło białe ulega więc rozszczepieniu na poszczególne kolory, tworząc kolorowe widmo. Po jednokrotnym załamaniu rozszczepienie jest słabo widoczne, dlatego do otrzymania widma używamy pryzmatu, gdzie następuje dwukrotne załamanie.  A tak sytuacja wygląda w praktyce: Tęcza powstaje, gdy świeci Słońce, a naprzeciwko z drugiej strony nieba pada deszcz. Wtedy promienie słoneczne, padające zza pleców obserwatora załamują się i odbijają w kroplach wody znajdujących się w powietrzu. Przy powstawaniu tęczy głównej światło słoneczne najpierw załamuje się w kropli deszczu, a potem część wiązki część odbija się od tylnej warstwy, a część załamuje się na niej, ale tej wiązki nie widzimy, ponieważ ginie w blasku Słońca. Po odbiciu światło załamuje się powtórnie i wychodzi na zewnątrz w postaci pasma barw. Czasami pojawia się słaba tęcza wtórna na zewnątrz tęczy głównej. Barwy tej drugiej tęczy ułożone są odwrotnie. Powstaje ona z tych promieni, które dwukrotnie ulegną odbiciu wewnątrz kropli deszczu i dopiero potem wychodzą na zewnątrz. Ponieważ dwukrotnie tylko około jednej trzeciej wiązki odbija się od powierzchni kropli, to tęcza wtórna jest słabsza lub niewidoczna. Podobnie jak w zwykłej tęczy, światła załamanego na tylnej ścianie nie obserwujemy. Tęczę można obserwować patrząc na spadające krople z fontanny lub węża do podlewania ogrodów. Należy się ustawić między Słońcem a fontanną, zwracając się przodem do fontanny. Jak zapamiętać kolory tęczy? Kolory tęczy mają następującą kolejność: Czerwony, Pomarańczowy, Żółty, Zielony, Niebieski, Granatowy, Fioletowy. Istnieje jednak krótka rymowanka, która pozwoli szybko je zapamiętać. Brzmi ona tak: Czemu Patrzysz Żabko Zielona Na Głupiego Faraona |
|
Powietrze w górnych warstwach atmosfery jest o wiele zimniejsze niż przy powierzchni Ziemi. Ciepłe powietrze jest lżejsze od zimnego i unosi się do góry. W trakcie wznoszenia powietrze się rozpręża i ochładza się. Wznoszące się powietrze w trakcie rozprężania staje się chłodniejsze od otoczenia, a więc cięższe i opada na dół.
Inaczej przebiega ten proces, gdy wznoszące się powietrze zawiera dużo pary wodnej. W miarę ochładzania się powietrza, zawarta w nim para wodna skrapla się. Wydziela się wtedy dużo ciepła. Uwalniające się ciepło powoduje, że powietrze wilgotne stygnie wolniej i jest stale cieplejsze, a więc lżejsze od otoczenia. Ten mechanizm powoduje, że w obszarze burzy powietrze bardzo gwałtownie wznosi się do góry i osiąga wysokość powyżej 15 km. Na tej wysokości temperatura jest bardzo niska i wynosi około -60°C, więc skondensowane kropelki wody zamieniają się w lód, stopniowo łącząc się ze sobą i tworząc coraz większe kryształy. Gdy cząsteczki lodu stają się zbyt wielkie, zaczynają spadać, pociągając za sobą w dół zimne powietrze. W trakcie opadania cząsteczki lodu topnieją i z chmury zaczyna padać deszcz. Ponadto, stosunkowo chłodne powietrze, gdy tylko dotrze do powierzchni Ziemi, zaczyna rozchodzić się na boki. Dlatego zwykle przed burzą wieje chłodny wiatr. |
|
Więcej…
|
|
W poniższym poście został przedstawiony wykaz najważniejszych rodzajów gwiazd, jakie można spotkać na niebie. Wszystkie te dane zostały ujęte w formie tabeli, by ich wyszukiwanie było szybsze. W poście zostały również zamieszczone przykłady przyporządkowane do każdego rodzaju gwiazd.
Zachęcam do lektury. | Nazwa | Charakterystyka
| Przykład
| Gwiazdy ciągu głównego
| Jest to podstawowy rodzaj gwiazd. Ich źródłem energii jest przemiana wodoru w hel. Jasność i temperatura zależą od masy. Są stabilne przez długi czas swojego życia. Stanowią większość gwiazd.
| Słońce, Syriusz
| Czerwone karły
| To gwiazdy ciągu głównego o małej masie (kilka razy mniejszej niż Słońce) i temperaturze powierzchni 3000-4000 K. Występują licznie, ale przez ich niską jasność trudno je obserwować. | Proxima Centauri | Brązowe karły (karły metanowe)
| To obiekty pośrednie pomiędzy planetami i gwiazdami. Ich powierzchnie mają temperaturę rzędu 1000 K. Święcą głównie w podczerwieni.
| Gliese 229B
| Białe karły
| Są to gwiazdy po wyczerpaniu paliwa jądrowego. Ich temperatura to ok 10000 K. Są skurczone do niewielkich rozmiarów, skąd bierze się ich ogromna gęstość sięgająca 1011 kg/m3. Mają małą jasność. Stygną bardzo powoli.
| Syriusz B
| Czerwone olbrzymy
| Są wielokrotnie większe od Słońca, mają średnią gęstość i niezbyt wysoką temperaturę rzędu 4000 K. Zużywają resztki wodoru w otoczce wokół jądra.
| Aldebaran
| Niebieskie nadolbrzymy
| Gwiazdy o bardzo dużej masie. Ich rozmiary i jasność setki razy przekraczają rozmiary i jasność Słońca. Szybko ewoluują, dochodząc do stadium wybuchu supernowej. | Deneb
| Cefeidy
| Najbardziej znane gwiazdy zmienne o okresach zmian blasku od kilku dni do kilku miesięcy. Należą do gwiazd bardzo masywnych i jasnych.
| Gwiazda Polarna
| Supernowe
| Końcowy etap ewolucji najcięższych gwiazd, związany z trwającym kilka dni wybuchem, po którym z gwiazdy zostaje pulsar lub czarna dziura oraz stopniowo niknąca mgławica.
| SN 1987A
| Gwiazdy neutronowe, pulsary
| Obiekty o masie 1,4-3 razy większej niż Słońce, promieniu rzędu 10 km i gęstości sięgającej 1018 kg/m3. Są pozostałością po wybuchach supernowych, wysyłają silne impulsy radiowe związane z szybkim obrotem wokół własnej osi i silnym polem magnetycznym. | Jądro mgławicy Kraba
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Przyłącz się
Jeśli jesteś nauczycielem lub uczniem, stworzyłeś coś ciekawego i chcesz podzielić się swoją pracą z innymi, to skontaktuj się ze mną, a zostanie ona opublikowane w serwisie. Może być to artykuł, referat, film z YouTube, prezentacja online etc.
|